Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy w Tychach. Bezpłatna Infolinia: 800 70 30 97

Optymalizacja podatkowa podatków osobistych (3) – indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego (IKZE)

Optymalizacja podatkowa podatków osobistych (3) – indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego (IKZE)

14.12.2012

We wczorajszym odcinku przedstawiłem zasady oszczędzania w IKE, porównując jednocześnie korzyści podatkowe osiągane za pomocą tego instrumentu z korzyściami, jakie przynosi umieszczenie środków na lokacie. Wyliczenia wskazały, że możliwość uniknięcia podatku od zysków z kapitałów pieniężnych powoduje znaczny wzrost efektywności takiego sposobu inwestowania. IKE to przykład inwestowania pozwalającego uniknąć opodatkowania – zgodnie z wolą ustawodawcy. Korzyść w przypadku IKE jest odroczona – odczuwamy ją w przyszłości, kiedy już możemy skorzystać z ulgi podatkowej i wypłacić zgromadzone i pomnożone pieniądze. Zupełnie innego rodzaju korzyści podatkowe odniesiemy, oszczędzając pieniądze na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego (IKZE).

Zasady i warunki oszczędzania na IKE i IKZE reguluje ta sama ustawa: z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.

Odkładanie pieniędzy na IKZE powoduje natychmiastową korzyść podatkową – kwoty wpłacone do końca roku podatkowego na IKZE pomniejszają, w ramach ustawowego limitu wpłat, podstawę opodatkowania w rozliczeniu za rok, w którym zostały wpłacone. Oznacza to, że nawet jeżeli nie masz jeszcze założonego konta IKZE, możesz do końca roku je założyć i uzyskać konkretne oszczędności podatkowe – w postaci zmniejszenia podatku do zapłaty.

Ale uwaga: to nie jest definitywna ulga podatkowa. W momencie, w którym będziesz wypłacał środki z IKZE, zapłacisz podatek dochodowy – i nie ma znaczenia, czy osiągnąłeś wiek wskazany w ustawie (65 lat), czy postanowiłeś zlikwidować konto (do czego również masz prawo).

Dodatkowo, w przeciwieństwie do kont IKE, nie ma możliwości wypłaty części kwot zgromadzonych na IKZE, jeżeli zdecydujesz się na zwrot przed zakończeniem ustawowego okresu oszczędzania – będzie ona dokonana w całości i w całości będzie trzeba zapłacić podatek dochodowy według skali podatkowej. Dochód ten jest przychodem z innych źródeł i w razie zwrotu lub wypłaty podlega rozliczeniu w zeznaniu rocznym sporządzanym przez podatnika.

Korzyści

Gdzie tu korzyść – zapytacie? Przecież podatek trzeba będzie tak i tak zapłacić?

To prawda, jednak płacimy ten podatek zdecydowanie później, czyli zyskujemy bez oprocentowania kwoty, które musielibyśmy oddać do fiskusa, a które „przebywając” na koncie IKZE, zarabiają i pracują na naszą przyszłą wypłatę.

I już ta korzyść powinna skłaniać do rozważenia inwestycji w IKZE. Ale jest jeszcze jeden czynnik, który każdy powinien rozważyć, szczególnie osoby, które osiągają dochody opodatkowane w drugim przedziale skali podatkowej (ale nie tylko – o czym za chwilę).

Celem odkładania na IKZE jest w założeniu zwiększenie środków pieniężnych w okresie, w którym przejdziemy na emeryturę (lub będziemy się do tego szykować). Trudno oczekiwać, że nasze dochody w wieku emerytalnym będą takie same lub większe. Jeśli aktualnie płacimy podatek dochodowy według skali 32%, to prawdopodobnie po przejściu na emeryturę „zejdziemy” do przedziału niższego.

Wpłacając teraz do IKZE środki, możemy pomniejszyć podstawę opodatkowania o 32% wpłaconych kwot. Wypłacając, będziemy musieli zapłacić jedynie 18% podatku. Tu, biorąc pod uwagę siłę procentu składanego, w okresie oszczędzania możemy osiągnąć naprawdę poważne korzyści. A jeżeli okaże się, że jednorazowa wypłata środków spowoduje wejście w kolejny próg podatkowy, możemy zdecydować się na wypłatę ratalną – wtedy z pewnością będziemy mogli zoptymalizować bieżące obciążenia podatkowe.

Oczywiście te rozważania mają sens przy założeniu, że skala podatkowa nie zmieni się przez najbliższe lata – co jest założeniem dość ryzykownym.

Ale tu mam informację dla osób, które obecnie nie osiągają wysokich dochodów. Jest bardzo prawdopodobne, że kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych będzie w Polsce rosła – może nie w najbliższych 3-4 latach, lecz prawdopodobnie za około 10 lat wzrośnie znacząco. Skąd ten wniosek? W Polsce kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych jest obecnie bardzo niska w stosunku do rozwiniętych krajów UE. Ponieważ nasze dochody osobiste, PKB, skale podatkowe będą się w Unii najprawdopodobniej zbliżać do siebie, może się okazać, że w wieku, w którym będziemy na emeryturze, wypłacane z IKZE środki będą mieścić się w kwocie wolnej od podatku – taką ewentualność powinniśmy brać pod uwagę. Tendencja zwiększania kwoty wolnej wkrótce zapewne pojawi się i w Polsce (pisząc „wkrótce”, mam na myśli horyzont 10-letni, nie najbliższe lata).

Jednak dla zachowania bezstronności rozważań powinienem wspomnieć również o innej ewentualności – skala fiskalizmu w Polsce w kolejnych kilkudziesięciu latach będzie rosła, skala podatkowa stanie się bardziej progresywna i wszyscy oszczędzający dostaną po kieszeni, wpadając w np. 40% skalę podatkową. Wtedy podatek zabrałby wszystkie oszczędności. Jednak nie martwiłbym się tym na Waszym miejscu – w opisywanym przypadku na pewno znajda się kolejne możliwości optymalizowania obciążeń podatkowych (darowizny, transfery, reinwestowanie itp.).

Limity wpłat

Na IZKE nie możemy wpłacić dowolnej kwoty. W przeciwieństwie do limitu wpłat na IKE, który jest ustalany kwotowo na dany rok i taki sam dla wszystkich oszczędzających, limit wpłat na IKZE zależy od wysokości kwoty stanowiącej podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za poprzedni rok.

Wpłaty dokonywane na IKZE w roku kalendarzowym nie mogą przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za poprzedni rok, nie więcej jednak niż 4% kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Osoby osiągające niskie dochody, których podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne jest niska, a które chciałyby dokonywać większych wpłat na IKZE, mają taką możliwość – w przypadku gdy kwota odpowiadająca równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne ustalonej dla nich za poprzedni rok nie przekracza 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, mogą wpłacić w danym roku podatkowym na IKZE kwoty nieprzekraczające 4% równowartości 12 minimalnych wynagrodzeń za pracę w poprzednim roku podatkowym.

W następnym odcinku dokonam szczegółowego porównania IKE i IKZE, pokazując (również na liczbach) różnice pomiędzy tymi sposobami nie tylko podatkowego oszczędzania.

Romuald Gabrysz

Artykuł udostępniony przez www.podatki.biz

©2012 Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy. Dalsze rozpowszechnianie materiałów umieszczonych na tej stronie nie jest dozwolone.