Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy w Tychach. Bezpłatna Infolinia: 800 70 30 97

Nowa ulga PIT

Dobra wiadomość dla wszystkich, którzy planują rozpocząć  lub zdywersyfikować oszczędzanie z myślą o emerytalnej przyszłości.

Z dniem 1 stycznia 2012 roku weszły w życie przygotowane przez rząd zmiany w systemie emerytalnym.  Ustawa  z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 75, poz. 398) powołała do życia Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego w skrócie IKZE,  które  uzupełnia katalog funkcjonujących   obecnie produktów w ramach tzw. III filara systemu emerytalnego.

Nowością jest, że w ramach IKZE  możemy oszczędzać i pomnażać nasze pieniądze z myślą o emeryturze, a jednocześnie corocznie płacić niższy podatek dochodowy oraz uniknąć  podatku od zysków kapitałowych  w przyszłości. W roku, w którym żegnamy się z ulgą internetową,  lokatami  antybelkowymi, a zamożniejsi posiadacze  jednego dziecka, również z ulgą rodzinną,  IKZE może okazać się interesującym rozwiązaniem.

Prognozy, które przewidują, że relacja emerytury do ostatnich dochodów czyli tzw., stopa zastąpienia,  dla statystycznego Polaka będzie wynosić 40-60%, przy niekorzystnych tendencjach demograficznych, a także kontrowersyjnych zmianach w OFE sprawiają,  że warto przyjrzeć się dokładniej wynikającym z IKZE korzyściom.

W szczegółach, wspomniana wcześniej preferencja  podatkowa jest dwojakiego rodzaju.  Pierwsza polega, na tym, że tak jak we wcześniejszym IKE mamy do czynienia ze zwolnieniem uzyskanych przez czas inwestowania zysków z 19% podatku Belki. Warunkiem skorzystania z tej ulgi jest utrzymanie IKZE do 65 roku życia i to zarówno przez mężczyzn jak i kobiety. Druga, to długo oczekiwana,  możliwość  odliczaniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT wpłat na  konto IKZE. Oznacza to, że jeśli już teraz skorzystamy z tego rozwiązania odczujemy skutki ulgi w  krótkim czasie, gdyż już wraz z rozliczeniem podatku za rok 2012.

IKZE mogą otworzyć wszystkie osoby, które ukończyły 16 lat i odprowadzają podatek dochodowy od osób fizycznych.  Według ustawy IKZE mogą oferować: zakłady ubezpieczeń na życie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, domy maklerski, banki, jak i dobrowolne fundusze emerytalne utworzone powszechne towarzystwa emerytalne. Ustawodawca dał nam jednak możliwość otworzenia wyłącznie jednego konta IKZE.

Wpłaty na IKZE czy te regularne jak i jednorazowe podlegają ustawowemu ograniczeniu, polegającemu na tym, że w roku kalendarzowym nie mogą przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla uczestnika za rok poprzedni.  Ponadto maksymalna roczna kwota podlegająca odliczeniu, nie może być wyższa niż 4% kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłoszonej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tj. 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) za rok poprzedni. Zapis ten stanowi znaczne ograniczenie dla zamożniejszych podatników, co powoduje, że chcąc osiągnąć godziwą stopę zastąpienia na emeryturze w stosunku do obecnych dochodów, nie mogą bazować jedynie na możliwościach, które daje IKZE. Maksymalna kwota podlegająca odliczeniu
w roku 2012 wynosi 4030,80 zł.

Pewne odstępstwo od pierwszego z ograniczeń  przewidziano dla osób osiągających niskie dochody,  których  podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne jest niska, a skłonność do oszczędzania większa. Osoby takie mają możliwość dokonania w roku kalendarzowym wpłaty na IKZE do wysokości 4 % równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w  poprzednim roku kalendarzowym. W tym przypadku kwota podlegająca odliczeniu w roku 2012 wynosi 665,28 zł.

IKZE będą mogły otworzyć  także osoby prowadzące działalność gospodarczą. Dla nich limit wpłat jest ustalany w oparciu o podstawę wymiaru składki, czyli z reguły 60%  przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce. Limit takiej osoby za rok 2011 wynosi 967,40 zł. Również w tym wypadku gro zamożniejszych przedsiębiorców, będzie musiało poza IKZE skorzystać z innych form odkładania na emeryturę.

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje jedynie:

1. na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych,

2. w przypadku śmierci oszczędzającego – na wniosek spadkobierców lub osoby uprawnionej o czym będzie mowa poniżej.

W tym pierwszym wypadku środki zgromadzone przez oszczędzającego na IKZE mogą być, w zależności od wniosku oszczędzającego, wypłacone jednorazowo lub w ratach. Gdy zdecydujemy się na wypłatę w ratach należy pamiętać, że musi ona trwać  10 lat, chyba że okres oszczędzania w  ramach IKZE był krótszy. W takim przypadku wypłata środków będzie mogła być pobierana przez okres równy okresowi, w jakim dokonywane były wpłaty.

Niestety opodatkowaniu PIT według aktualnie obowiązującej skali podatkowej będzie podlegała wypłata  z IKZE po zakończeniu okresu oszczędzania, zwrot środków zgromadzonych na tym koncie oraz wypłata środków zgromadzonych przez oszczędzającego na IKZE, na rzecz osoby uprawnionej, na wypadek śmierci oszczędzającego.

W przypadku wypłaty jednorazowej oszczędzający wskaże kwotę wypłaty z IKZE – na podstawie informacji otrzymanej z instytucji dokonującej wypłaty – w zeznaniu składanym za rok, w którym tę wypłatę otrzymał. Natomiast przy wypłacie w ratach, podatek będzie pobierany w formie zaliczek przez płatnika (instytucję wypłacającą).

Oszczędzający może w umowie o prowadzenie IKZE wskazać osobę uprawnioną do środków zgromadzonych na  IKZE na wypadek jego śmierci. Osoba tak, a w przypadku jej braku, spadkobiercy uczestnika zapłacą podatek na zasadach ogólnych, dopisując tę kwotę do swojego dochodu. Będą mogli go odroczyć, ale tylko pod warunkiem, że przeniosą środki bezpośrednio na własne IKZE, czyli że pozostawią te pieniądze w trzecim filarze.

Zwolniona z opodatkowania jest natomiast tzw. wypłata  transferowa, która polega na tym, że oszczędzający przenosi środki z zgromadzone w dotychczasowym  IKZE do innego, prowadzonego przez inną instytucję.

Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. ustawa przewiduje możliwość przeniesienia środków zgromadzonych przez oszczędzającego na IKE do IKZE. Takie przeniesienie środków z IKE do IKZE będzie  również zwolnione od podatku dochodowego. Środki przeniesione z IKE na IKZE będą stanowić wpłatę na IKZE, która będzie podlegać odliczeniu od dochodu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadwyżka tej wpłaty ponad limit wpłat przypadający w  danym roku podatkowym będzie podlegała odliczeniu w kolejnych latach. W okresie odliczeń od dochodu środków przeniesionych z IKE na IKZE, oszczędzającemu nie przysługuje prawo do wpłat na IKZE.

Należy pamiętać, że z  IKZE możliwe jest tylko dokonanie zwrotu wszystkich środków zgromadzonych na tym koncie. Przepisy nie przewidują w okresie oszczędzania możliwości wypłaty części środków zgromadzonych na tym koncie. Pieniądze wracające do uczestnika w związku z rezygnacją z IKZE i zwrot środków podlega opodatkowaniu PIT wg skali podatkowej. Wypłaty te stanowić będą przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 54, poz. 307 z późn. zm.), tj. przychody z innych źródeł.

Jeżeli zaciekawił Cię temat, skontaktuj się z nami. W dziale Kontakt znajdziesz nasze dane.

Autor: Marek Frolik

©2012 Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy. Dalsze rozpowszechnianie materiałów umieszczonych na tej stronie nie jest dozwolone.