Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy w Tychach. Bezpłatna Infolinia: 800 70 30 97

Komentarz Aviva Investors do sytuacji na rynkach finansowych po ogłoszeniu planów reformy OFE

Warszawa, dnia 6.09.2013 r.

Reforma Otwartych Funduszy Emerytalnych była niewątpliwie najważniejszym tematem dla polskiego rynku finansowego w ciągu ostatnich kilku miesięcy, obok propozycji zarządu Rezerwy Federalnej USA ograniczenia programu luzowania polityki monetarnej, tzw. QE3. 4 sierpnia odbyła się długo wyczekiwana konferencja premiera Donalda Tuska, podczas której została przedstawiona ostateczna propozycja zmian funkcjonowania OFE. To, co zostało przedstawione na konferencji nie stanowiło istotnego zaskoczenia dla uczestników rynku finansowego, ponieważ elementy propozycji były już wcześniej znane. W międzyczasie pojawiło się jednak wiele pogłosek oraz spekulacji, stąd długie oczekiwanie wywołało nieco przesadzoną, negatywną reakcję, zarówno na rynku kapitałowym jak i rynku dłużnym.

Należy również zauważyć, że polski rynek wciąż pozostaje pod silną presją czynników globalnych. Wspomniane już plany ograniczenia QE3 powodują istotny wzrost zmienności na rynku oraz spadek cen obligacji na rynkach bazowych, takich jak USA oraz Niemcy, co w konsekwencji przekłada również się na spadek cen na polskim rynku długu. Do tego dochodzi zagrożenie konfliktem na Bliskim Wschodzie, spowodowane możliwością interwencji zbrojnej w Syrii. Oba te czynniki potęgują odpływ środków z rynków wschodzących, a także odwrót inwestorów w stronę aktywów uważanych za bezpieczne.

Wracając do samej reformy emerytalnej pozwoliliśmy sobie podsumować najważniejsze, znane na obecną chwilę założenia tej reformy oraz przybliżyć nasze zdanie na temat implikacji, jakie będą one niosły dla polskiego rynku.

Główne założenia reformy emerytalnej:

Brak nacjonalizacji części akcyjnej aktywów, będących obecnie w posiadaniu OFE. Obecne aktywa akcyjne nie zostaną przeniesione do ZUS.
Część obligacyjna, które są w posiadania OFE zostanie w całości przeniesiona do ZUS, wg stanu na dzień 31.12.2012 r., co stanowi około 51,5% aktywów OFE. Obligacje zostaną zamienione na przyszłe wierzytelności.
Pozostanie w OFE będzie całkowicie dobrowolne natomiast domyślność pozostanie po stronie ZUS. Każdy ubezpieczony będzie miał 3 miesiące na podjęcie decyzji, przy czym brak decyzji będzie oznaczał zgodę na odprowadzenie całości składki emerytalnej do ZUS. Decyzja ta dotyczyć będzie wyłącznie nowych składek, a nie tych już zgromadzonych w funduszach emerytalnych.
W przypadku chęci pozostania w OFE, składka do funduszu emerytalnego będzie wynosiła 2,92%.
Wprowadzony zostanie mechanizm, tzw. „suwaka”. Na 10 lat przed emeryturą zgromadzone w OFE środki będą stopniowo przenoszone do ZUS w proporcji 1/10 zgromadzonych środków każdego roku. Oznacza to, że wypłatami emerytur będzie się zajmował tylko i wyłącznie ZUS.
Zostaną obniżone opłaty dla funduszy od przekazywanej składki emerytalnej oraz opłaty za zarządzanie.
Zliberalizowane zostaną polityki inwestycyjne OFE. Oznacza, to że będą one miały większą swobodę w inwestowaniu zgromadzonych środków natomiast będą miały zakaz inwestowania w obligacje skarbowe lub gwarantowane przez skarb państwa.
Implikacje dla rynków finansowych

Z punktu widzenia rynku akcyjnego nie jest to najkorzystniejsze rozwiązanie natomiast należy podkreślić, iż mogło zostać wybrane rozwiązanie gorsze, stąd naszym zdaniem reakcja inwestorów na rynku kapitałowym była nieco przesadzona. Jeden z najważniejszych punktów reformy zakłada, że część akcyjna aktywów pozostanie w ramach funduszu. Oznacza to, że w krótkim terminie nie spodziewamy się zwiększonej podaży ze strony OFE, która mogłaby spowodować gwałtowną przecenę na giełdzie. Obecny spadek zniósł niespodziewany wzrost sierpniowy warszawskiej giełdy, który miał miejsce wbrew tendencjom globalnym. W najbliższym okresie najważniejsze punktu widzenia zachowania się giełd światowych, a także i Polskiej będą wydarzenia związane ze zbliżającym się posiedzeniem Rezerwy Federalnej, na której zostaną przedstawione plany, co do jej polityki monetarnej. Ważne będą także decyzje związane z konfliktem w Syrii. Są to jednak czynniki o charakterze globalnym. W dłuższej perspektywie istotny może się okazać mechanizm, tzw. „suwaka”. Przenoszenie składek na 10 lat przed emeryturą może spowodować pewną presję podażową ze strony funduszy emerytalnych jednak jej siła jest trudna do oszacowania na obecną chwilę bez znajomości procentowej ilości ubezpieczonych, które zdecydują się pozostać OFE. Mimo to, w dłuższej perspektywie wpływ zmian na rynek akcji będzie negatywny ale z efektem rozłożonym na wiele lat.

Z punktu widzenia rynku długu należy zaznaczyć, że fundusze emerytalne były bardzo dużym graczem w tym obszarze. Stanowiły one szeroką bazę krajowych inwestorów instytucjonalnych, pełniących funkcję stabilizującą w chwilach niepokoju. Odebranie im całości części obligacyjnej sprawi, że istotnie wzrośnie udział podmiotów zagranicznych w polskim długu. Konsekwencją takiej reformy będzie również obniżenie płynności oraz głębokości rynku obligacji. W tej sytuacji wzrosnąć może premia za ryzyko. Z drugiej strony reforma w tej postaci ma również swoje dobre strony. Najważniejszą z nich jest fakt, że umorzenie całości części obligacyjnej zdecydowanie poprawi wskaźnik długu publicznego do Produktu Krajowego Brutto. Poprawa wskaźnika wyniesie około 8 pkt. proc. i przyczyni się do większej stabilności fiskalnej. Obniżone zostaną ponadto progi ostrożnościowe. Efekty fiskalne reformy powinny więc być pozytywnie odebrane przez rynki zagraniczne.

Marek Przybylski

Prezes Zarządu Aviva Investors Poland TFI SA

Źródło: www.aviva.pl

 

©2012 Kancelaria Partnerska Gabrysz i Doradcy. Dalsze rozpowszechnianie materiałów umieszczonych na tej stronie nie jest dozwolone.